Wśród plusów budownictwa energooszczędnego wymienia się zwykle ograniczenie zużycia energii i tym samym zasobów naturalnych potrzebnych do jej wytworzenia. Inwestor jest jednak w pierwszym rzędzie zainteresowany obniżeniem przyszłych kosztów użytkowania budynku.

Zmniejszenie kosztów ogrzewania przez zastosowanie kolektorów słonecznych w polskich warunkach stoi na granicy opłacalności. Racjonalniejsze jest natomiast zminimalizowanie zużycia energii do ogrzewania.

Zapotrzebowanie na energię do ogrzewania jest różnicą między stratami ciepła w budynku, powstającymi na skutek ucieczki ciepła przez przegrody i system wentylacji, a zyskami w postaci dostarczonego ciepła słonecznego i wewnętrznego.

Obniżenie strat ciepła przez przenikanie można uzyskać stosując w przegrodach odpowiednio grube warstwy lekkich materiałów izolacyjnych. Dobrym rozwiązaniem są ściany zewnętrzne dwu- albo trójwarstwowe oraz szkieletowe. W przypadku dachu drewnianego oprócz izolacji międzykrokwiowej celowa jest dodatkowa izolacja między łatami, do których mocowane są płyty gipsowo-kartonowe. 
    

Im większa grubość izolacji termicznej budynku, tym mniejsze starty energii cieplnej. Przy obecnych relacjach cen materiałów i nośników energii, optymalna grubość izolacji, przy zastosowaniu styropaniu zwykłego lub wełny mineralnej, to :

Ważne jest również zastosowanie okien i szyb o odpowiednich parametrach. Najlepszą izolacyjnością termiczną charakteryzuje się szyba o współczynniku przenikania ciepła U = 0,6 W/(m²•K), która składa się z trzech tafli szkła oddzielonych ramkami dystansowymi. Przestrzeń między szybami jest wypełniona argonem, a tafle zewnętrzne są pokryte niskoemisyjną powłoka. Ramy okien powinny być wielokomorowe, a do usztywnień nie powinny być stosowane profile stalowe.

Istotnym parametrem budynku jest również jego akumulacyjność cieplna. Pozyskiwanie ciepła słonecznego wyłącznie przez system pasywny bezpośredni, przy użyciu pomp ciepła i kolektorów słonecznych, nie jest opłacalne finansowo. Warto jednak właściwie wykorzystać energie cieplną docierająca do nas przez okna. Dlatego na południowej elewacji powinny znaleźć się maksymalnie duże przeszklenia, a po stronie północnej – okna małe. Buforem cieplnym może być też garaż dostawiony od północy.
Ważnym elementem jest odzyskiwanie ciepła z powietrza wentylacyjnego. Można tego dokonać stosując wentylację mechaniczną nawiewno-wywiewną z gruntowym wymiennikiem ciepła, służącym zimą do nagrzewania powietrza wentylacyjnego, a latem do jego chłodzenia.

Budynek energooszczędny o powierzchni 150-200 mkw. z odpowiednio grubą warstwą izolacji termicznej, stosownymi oknami i wentylacją mechaniczną z odzyskiem ciepła, pozwoli nam na zaoszczędzenie rocznie ok. 9.000-12.000 kWh energii. Przy obecnych cenach gwarantuje to oszczędności rzędu 1800-5200 zł rocznie w zależności od paliwa, którym będziemy ogrzewać dom:

 

energia elektryczna
taryfa całodobowa	ok. 5.200 zł
taryfa nocna	ok. 2.300 zł
gaz płynny	ok. 3.000 zł
olej opałowy	ok. 2.700  zł
gaz ziemy	ok. 1.800 zł

Bez względu na to, które źródło energii wybierzemy, dodatkowe koszty na inwestycje zwrócą się, a w dłuższej perspektywie przyniosą właścicielowi wymierny zysk.

prof. Jerzy A. Pogorzelski, 
Politechnika Białostocka, Instytut Techniki Budowlanej