Posłowie chcą, by posiadacze mieszkań lokatorskich  mogli je wykupić za cenę  nominalnego umorzenia kredytu, jakiego dokonało państwo w latach 70. i 80. 

Sejmowa Komisja Infrastruktury zaakceptowała projekt zmian w prawie spółdzielczym i ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych. Zakłada on, że lokatorzy mogliby stać się właścicielami zajmowanych przez siebie mieszkań po spłaceniu nominalnej kwoty kredytu, umorzonego przez państwo w latach 70. i 80. Oznacza to, że własność lokalu można by uzyskać nawet za kilkanaście złotych. Mieszkania byłyby przewłaszczane na wniosek lokatora, w ciągu trzech miesięcy od złożenia wniosku.  Z podobnych zasad  uwłaszczenia mogliby korzystać również najemcy lokali użytkowych i garaży w spółdzielniach.

Według aktualnych przepisów lokator, który chce wykupić mieszkanie na własność, musi pokryć różnicę pomiędzy wartością rynkową mieszkania, a zwaloryzowanym wkładem mieszkaniowym, wpłaconym przed laty. Korzysta przy tym z 50 proc. bonifikaty. Do zapłacenia ma zazwyczaj kilkadziesiąt tysięcy złotych.  Z tego spółdzielnia odprowadza do budżetu państwa kwotę nominalnego umorzenia kredytu (czyli kilkanaście złotych), resztę uzyskanych pieniędzy przeznaczając na fundusz remontowy.


Proponowane zmiany, choć korzystne dla lokatorów, mogą być jednak zaskarżone do Trybunału Konstytucyjnego. Budzą wątpliwości Biura Legislacyjnego Sejmu i Krajowej Rady Spółdzielczej, która uważa, że taki zapis byłby nadmierną ingerencją w prawo własności spółdzielni. Zwłaszcza, że kilka lat temu przepis ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, przewidujący uwłaszczenie lokatorów za kilka procent wartości mieszkania, został uznany  za niekonstytucyjny.

Projekt wprowadza też inne regulacje. Spółdzielnie nie będą mogły ustanawiać nowych własnościowych praw do lokalu, a rozliczenie kosztów będzie prowadzone osobno dla każdego budynku, a nie wspólnie dla całej spółdzielni.

Krystyna Jełowicka