Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 wrzesnia 2006 zmienia zasady wykupu lokali w spółdzielniach mieszkaniowych.

Przed wyrokiem TK spółdzielnie były skrępowane przepisem, który przewidywał przy przekształcaniu lokatorskiego prawa do lokalu 50-procentowe bonifikaty. Spółdzielnie nie mogły więc ustalać ani mniejszych, ani większych upustów.

Trybunał orzekł jednak, że wprowadzanie sztywnych regulacji dotyczących zasad przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub prawo własności, stanowi nadmierną ingerencję ustawodawcy w stosunki pomiędzy spółdzielnią a jej członkami i ogranicza prawa spółdzielni. Jest więc niezgodne z Konstytucją.

Od czasu opublikowania wyroku w Dzienniku Ustaw spółdzielnie mogą więc same zadecydować o wysokości bonifikat - jeśli uznają za stosowne, mogą dać spóldzielcom większe upusty. Do tej pory taka elastyczność w ustalaniu bonifikat była właściwa jedynie dla gmin, które zarządzają mieszkaniami komunalnymi. Teraz  z podobnych praw będą korzystać spółdzielnie.

Za niekonstytucyjny Trybunał uznał również przepis nakazujący przy wykupie jednorazową spłatę przypadających na lokal zobowiązań spółdzielni z tytułu kredytów i pożyczek zaciągniętych na sfinansowanie kosztów remontów i modernizacji nieruchomości.

Stwierdził bowiem, że zarówno członkowie spółdzielni, jak i właściciele lokali nie będący członkami spółdzielni, mają obowiązek wnoszenia wpłat na fundusz remontowy. Jeżeli zadłużenie spółdzielni będzie spłacane z funduszu, wykupujący lokal - pomimo rozliczenia jakiego dokonał - nie przestanie brać udziału w spłacie. Byłoby to więc nieuzasadnione obciążenie i naruszenie zasady równości.

Jerzy Krzekotowski
ekspert prawa mieszkaniowego